30 november 2007

Over zwoele geurtjes en bomen als bouwmateriaal
Deze week mocht ik me opnieuw storten op nogal uiteenlopende vertaalopdrachten. Zo ben ik een paar dagen bezig geweest met teksten voor een website van een parfumwinkel, waarin ik allerlei geurtjes en kleurtjes tegenkwam die wonderen beloofden. In de lijst stond zowaar ook mijn eigen zomergeurtje... Het ene parfum geurde nog zwoeler en sensueler dan het andere en ook bij de foundations kon je kiezen uit vele goede eigenschappen: de een gaf een matte teint, de ander hydrateerde en verzorgde de huid en weer een ander werkte de fijne lijntjes weg. Kortom, ik ben weer helemaal op de hoogte van de nieuwste trends in make-upland. Voor de broodnodige achtergrondinformatie had ik afgelopen week een paar glossy's gekocht waarin vaak advertenties staan voor parfum en cosmetica of waarin redactioneel aandacht wordt besteed aan nieuwe trends op het gebied van cosmetica. Dus bracht ik mijn koffie- en theepauzes door met lekker bladeren en lezen, waarna ik snel achter de pc kroop om de verworven kennis creatief om te zetten in een geschikte Nederlandse beschrijving. Nadat ik deze vertaling had ingeleverd, kreeg ik een heel ander onderwerp onder ogen: artikelen over architectuur. Een van de thema's was het bouwen met 'levend materiaal', in casu bomen. Ja, je leest het goed. Er zijn architecten die zich verdiept hebben in de eigenschappen van bomen en in hun ontwerp bomen combineren met bijvoorbeeld stalen looproosters. Jammer genoeg zijn er nog niet zoveel toepassingsmogelijkheden, omdat je nu eenmaal niet overal bomen wortel kunt laten schieten, maar het idee sprak me erg aan. Bij deze loopbrug (zie foto) is handig gebruik gemaakt van het feit dat bomen geneigd zijn de spanning op hun bast te verdelen en meer hout gaan vormen op plekken waar de spanning hoger is dan elders. Als je de bomen dicht tegen een stalen buis laat aangroeien, dan ontstaan er verdikkingen op de knooppunten en zo kun je dus een soort loopbrug maken die volledig rust op een rijtje boompjes aan weerszijden. Enig probleem: de boompjes groeien, dus het loopgedeelte stijgt na verloop van tijd. Helaas meldde het artikel niet hoe de architecten dat probleem dachten op te lossen....

25 november 2007

Sint weer in het land!
Gelukkig heeft de goedheiligman ook dit jaar weer voet op Nederlandse bodem gezet. Voor onze 'extended family' het startsein voor gehussel met lootjes, het uitwisselen van verlanglijstjes en het verzinnen van flauwe, vieze, grappige of explosieve surprises met bijbehorende gedichten. Onze familietraditie wordt gretig opgepikt door de volgende generatie en elk jaar opnieuw is het lachen, gieren, brullen geblazen. We vieren het met een groot gezelschap op de verjaardag van de goede Sint, dus op 5 december wordt er bijzonder weinig vertaald, maar des te meer gerijmd (onder tijdsdruk schrijf ik de fraaiste gedichten, heb ik gemerkt). Een welkome afwisseling voor het vele vertaalwerk dat ik afgelopen weken voor mijn kiezen kreeg! Zo vertaalde ik een slecht geschreven tekst over de reorganisatie bij een bedrijf, direct daarna een onderdeel van een website over grafmonumenten (!) en vervolgens een persbericht over een nieuwe collectie sportkleding. In de tussentijd rondde ik een vrije opdracht af (vertaling van een boek) en begon ik aan de vertaling van beschrijvingen van make-up en parfums voor de website van een parfumerie. Genieten geblazen dus voor mij - veel marketingteksten, soms wat journalistiek van inslag en dat blijkt me toch wel erg goed te liggen. Een paar jaar geleden heb ik me wat nadrukkelijker geprofileerd met dit specialisme en het begint langzaam maar zeker vruchten af te werpen. Ik doe zulke opdrachten met bijzonder veel plezier en dat werkt zeer inspirerend. De komende week gaat de combinatie van werk en gezin gewoon door en de week eindigt met een snoepreisje naar Praag (via het werk van manlief - tot in detail georganiseerd, wij hoeven zaterdag en zondag alleen maar te gaan genieten). Nu alleen mijn Sintvoorbereidingen nog .... die dreigen daardoor namelijk wel een beetje in de knel te komen.

9 november 2007

Hoezo automatisch?
Vertalen is een vak, daar kan ik niet vaak genoeg op hameren. Natuurlijk juicht elke vertaler iedere vorm van ondersteuning toe - ik zou nu niet graag meer zitten typen op een elektrische schrijfmachine met doorslagen, om maar een flauw voorbeeld uit het recente verleden te noemen. Geef mij maar een PC met tekstverwerkingsprogramma en elektronisch woordenboek, vertaalgeheugen enzovoorts. Daarmee kan ik mijn vertalingen niet alleen sneller verwerken, het werkt ook een stuk gemakkelijker. Zo ben ik een groot fan van de 'zoek- en vervang'-functie in Word, in plaats van de onjuiste term te moeten weglakken en er voorzichtig overheen te moeten tikken, zoals in het begin van mijn loopbaan.
De technische ontwikkelingen snellen echter voort en zo kwam er de afgelopen jaren steeds meer aandacht voor automatisch vertalen, waarbij computers het werk van echte vertalers doen. Het resultaat van dat soort vertalingen is vaak hilarisch, maar het leidt soms tot pijnlijker zaken, zo was gisteren te lezen in een artikel onder de intrigerende kop: Automatische vertaling leidt tot 'diplomatiek incident'. Hoe dat zat? Israëlische journalisten waren door het ministerie van Buitenlandse Zaken uitgenodigd voor een seminar over het Nederlandse politieke bestel. Op verzoek van het Nederlandse consulaat in Israël zouden ze alvast een paar vragen opsturen. Zo geschiedde, en wel door een journalist die zelf nauwelijks Engels sprak. Daarom had hij de vragen in het Hebreeuws ingevoerd in een programma voor automatische vertaling en vervolgens het Engels dat het programma uitspuugde gewoon opgestuurd. Het gevolg was een wonderlijke verhaal in een even wonderlijk soort Engels. Conclusie van de organisatoren: deze journalisten zijn de taal onvoldoende machtig, vandaar dat ze beter niet kunnen deelnemen aan het seminar. De journalisten schamen zich zo dat ze zelf ook overwegen van de reis naar Nederland af te zien. In het artikel is de Engelse tekst opgenomen en inderdaad, daar is nauwelijks een touw aan vast te knopen. Onder collega-vertalers werd de vraag al opgeworpen of wij, mensen-vertalers, ons voortaan alleen nog maar bezig gaan houden met het verbeteren van dit soort machinevertalingen (ik mag toch vurig hopen van niet ...).
Veel storender vond ik de laatste opmerking van de woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in dit verband - een van de ministeries nota bene dat zelf veelvuldig een beroep doet op de diensten van vertalers en tolken. De reden om deze journalisten niet te ontvangen bleek niet alleen het feit dat ze de Engelse taal onvoldoende beheersten om het bezoek voldoende inhoud te geven. De woordvoerder in kwestie voegde daar nog aan toe: "Met een tolk erbij gaat er te veel spontaniteit verloren". Wat een belediging voor deze groep communicatiespecialisten!

1 november 2007

Halloween
Gistermiddag toen het begon te schemeren hebben we de 'doodskop' in onze voortuin van een flakkerlichtje voorzien en de mistmachine in de waterbak aan het werk gezet. Voor we het wisten, straalde onze tuin een griezelig Halloween-sfeertje uit. Natuurlijk heb ik getracht dit fraaie geheel op de gevoelige plaat vast te leggen, maar mijn fototoestel kon de subtiele sfeer niet aan: als ik hem liet flitsen, kreeg ik een overbelicht, kil plaatje en zonder flits zag je alleen een vlammetje dansen ... de rest moest je dan maar raden. Niet zo'n succes dus. Jammer! Dan maar een paar andere plaatjes uit de hoed getoverd! Over het algemeen hoef ik niet zo nodig mee te doen met uit Amerika overgewaaide tradities (de kerstman komt er bij ons niet in, onze voordeur staat wagenwijd open voor de goede Sint), maar voor Halloween maak ik graag een uitzondering. Ik vind het een grappige traditie, niet zozeer om de 'trick-or-treat', maar meer vanwege de gekke fratsen die je kunt uithalen met pompoenen, spinnen en andere griezels. Een paar jaar geleden gingen we in de herfstvakantie vaak met zijn allen naar Six Flags. Het park werd in een Halloween-sfeertje gebracht, niet alleen met mistmachines, akelig klinkende muziek, speciale griezelvoorstellingen en grafzerken die open- en dichtklapten, maar om de stemming erin te houden, liepen er bovendien allerlei lubuger geklede en geschminkte figuranten rond. Vooral als het dan ging schemeren en we niets vermoedend langs de attracties banjerden, schrokken we ons een hoedje als we ineens kettingen achter ons hoorden rammelen, of als iemand met zijn zwarte cape ineens vlak langs ons gezicht streek. Toch hebben we er ook vaak genoeg de slappe lach van gekregen, hoor. En in het pikkedonker een ritje in de Robin Hood (voor de kenners) was een ervaring op zich. Het bezoek werd in de weekenden steevast afgesloten met een fraaie lasershow - daarna gingen de poorten dicht en reden alle bezoekers en masse over de stikdonkere polderweg richting Harderwijk. Pas als we daar aankwamen, kreeg ik het gevoel dat we weer in de bewoonde wereld waren beland. Dit jaar zijn twee van de kinderen met vrienden/vriendinnen gegaan - er wordt nog steeds aandacht besteed aan Halloween, maar lang niet meer zo uitgebreid. Had ik het toch niet zo gek bekeken, om dit jaar dichter bij huis te blijven ...